Centre des Monuments nationaux: een monumentaal programma

Wat hebben het Panthéon, het Château d’If, de omwallingen van Carcassonne en het kasteel van Azay-le-Rideau met elkaar gemeen? Hun toeristische faam, uiteraard, maar deze historische plaatsen behoren ook allemaal tot het honderdtal monumenten die worden beheerd door het Centre des Monuments nationaux (CMN).

Zijn taak? Deze monumenten conserveren, restaureren en onderhouden, maar ze ook openstellen voor bezoekers en ze leven inblazen door jaarlijks bijna vierhonderd evenementen te organiseren. Het CMN staat ook voor 10,2 miljoen bezoekers in 2018, meer dan 100 werken in uitvoering, 16 monumenten of sites die het label ‘Tourisme et Handicaps’ dragen en meer dan 300 filmopnames in 2017.

Omdat het onbegonnen werk is om alle activiteiten van alle sites en monumenten onder het beheer van het CMN te belichten, focussen we op enkele evenementen die momenteel lopen in monumenten in het noorden van het land, in Parijs, maar ook in Villa Cavrois in de buurt van Rijsel.

Marie-Antoinette in de Conciergerie

In de Conciergerie, op het Ile de la Cité, loopt vanaf 16 oktober 2019 tot 26 januari 2020 de tentoonstelling ‘Marie-Antoinette, metamorphoses d’une image’. De koningin van Frankrijk en van Navarra en echtgenote van Lodewijk XVI kende een bewogen leven en een tragisch einde. In haar eigen tijd was de extravagante koningin, ‘l’Autrichienne’, al een historische figuur die vaak werd afgebeeld. Na haar dood op 16 oktober 1793 groeide de koningin uit tot een waar icoon. Haar personage was een inspiratiebron voor velen: uiteraard voor schilders, verder ook voor graveurs, karikaturisten en pamfletschrijvers, maar ook meer recentelijk voor filmregisseurs, romanschrijvers, manga-auteurs en designers.

Aan de hand van bijna tweehonderd werken, kunstvoorwerpen, patrimoniumarchieven en hedendaagse archieven, interviews, filmpassages en modeaccessoires zal het imago van Marie-Antoinette worden ontleed, vergeleken en bekritiseerd om te ontdekken wat waar en wat minder waar is over deze historische figuur. Dé gelegenheid om exclusieve, unieke stukken te ontdekken, zoals de archieven van het proces, de laatste brief van de koningin, de schatten uit de brandkast van de nationale archieven, maar ook andere voorwerpen uit privécollecties.

Victor Hugo in het Panthéon

Het is nog even wachten, maar vanaf april 2020 wordt er een grote tentoonstelling gewijd aan Victor Hugo, meer bepaald aan zijn begrafenis en zijn bijzetting in het Panthéon op 1 juni 1885. Een ware apotheose voor een van de belangrijkste literaire en politieke figuren van de XIXe eeuw.

Victor Hugo, dichter en romanschrijver, maar ook afgevaardigde en daarna senator, belichaamt meer dan wie ook de waarden van de Derde Republiek. Toen hij stierf op 22 mei 1885 werd trouwens al snel besloten dat hij een staatsbegrafenis zou krijgen. Van de ziekte en de dood van de dichter, de wake en de rouwstoet van de Arc de Triomphe naar de Place de la Concorde, tot zijn bijzetting in het Panthéon: allemaal thema’s die in deze tentoonstelling aan bod komen, met als rode draad om deze historische figuur te typeren – hoe kan het ook anders – de vrijheid. Archieven, affiches, kranten, foto’s, schilderijen, beeldhouwwerken, onuitgegeven documenten … Ontdek ze zelf vanaf 21 april tot 31 juli in het Panthéon, waar de dichter eeuwig rust.

Grafiek, muziek en design in Villa Cavrois

Ergens tussen Roubaix en Rijsel ligt Villa Cavrois, een architecturaal manifest van de hand van Robert Mallet-Stevens, een figuur uit het modernisme. Er worden regelmatig evenementen georganiseerd en de komende maanden komt er een nieuwe tentoonstelling.

Van 14 oktober tot 13 januari brengt de Villa hulde aan zijn ontwerper met Visions graphiques, een opvallende bloemlezing van de werken die geïnspireerd zijn op het universum van Robert Mallet-Stevens, afkomstig uit de hele wereld. Elegante portfolio’s uit de jaren 1930, houtsneden, tekeningen of stripplaten… Genoeg om kennis te maken met de gedurfde vormentaal van de modernistische esthetiek van de architect.

Nog een datum om te noteren in uw agenda: 17 januari ’s avonds vormt de Villa het decor voor een deel van ‘We Loft Music’, georganiseerd door de Cave aux Poètes uit Roubaix. Het concept: concerten in intieme kring of in patrimoniale ruimtes in en rond Roubaix. Dit jaar komen ze ook naar Villa Cavrois. Chamberlain, een nieuwkomer op het festival, zal neerstrijken in het moderne kasteel. Meer informatie op: https://www.chamberlain-music.com/ (Externe link)

Rijsel is uitgeroepen tot Wereldhoofdstad van design voor 2020. Het is dus logisch dat de Villa haar deuren openzet voor het Belgische designerduo Muller-Van Severen. De voorgestelde meubelstukken zoeken een evenwicht tussen kunst en design en zetten aan tot nadenken over het verband tussen tijd, materialen en productie in een modernistisch meesterwerk van Mallet-Stevens.
Vanaf 16 maart 2020 tot oktober, https://www.mullervanseveren.be/site/ (Externe link)